કચ્છમાં ભેળસેળ એક ચિંતાનો વિષય

કચ્છમાં ‘ભેરસેર’ (ભેળસેળ) વિશે વાત કરીએ તો, હાલમાં ખાસ કરીને ખાદ્ય પદાર્થોમાં થતી ભેળસેળ એક ચિંતાનો વિષય છે. કચ્છના મુખ્ય શહેરો જેવા કે ભુજ, ગાંધીધામ, અને અંજારમાં તંત્ર દ્વારા સમયાંતરે દરોડા પાડીને તપાસ કરવામાં આવતી હોય છે.
કચ્છમાં સામાન્ય રીતે આ વસ્તુઓમાં ભેળસેળની ફરિયાદો વધુ જોવા મળે છે:
૧. દૂધ અને દૂધની બનાવટો, માવો, પનીર અને ઘીમાં મોટાપાયે ભેળસેળ જોવા મળે છે. તહેવારો દરમિયાન નકલી માવો પકડવાના કિસ્સાઓ અવારનવાર બને છે. વનસ્પતિ ઘી કે કેમિકલનો ઉપયોગ કરીને શુદ્ધ ઘી જેવી સુગંધ લાવવાના પ્રયાસો થતા હોય છે.
૨. મસાલામાં લાકડાનો વેર કે કૃત્રિમ રંગ અને હળદરમાં મેટાનિલ યલો જેવા હાનિકારક રંગોની ભેળસેળ જોવા મળે છે. ભુજના જથ્થાબંધ બજારમાં તંત્ર દ્વારા અવારનવાર નમૂના લેવામાં આવે છે.
૩. મોંઘા ખાદ્ય તેલ (જેમ કે સીંગતેલ) માં સસ્તું પામતેલ કે કપાસિયા તેલ ભેળવીને વેચવાની ફરિયાદો પણ ઉઠતી રહે છે.
જાગૃત રહેવા માટે શું કરવું?

• નમૂનાની તપાસ: જો તમને કોઈ શંકા હોય, તો તમે નગરપાલિકાના ફૂડ વિભાગ અથવા ‘ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન’ (FDCA) ને જાણ કરી શકો છો.
• પેકિંગ ચેક કરો: હંમેશા ISI માર્ક અથવા FSSAI લોગો ધરાવતી વસ્તુઓ જ ખરીદવાનો આગ્રહ રાખો.
• સ્થાનિક લેબ: ભુજમાં સરકારી લેબોરેટરી પણ ઉપલબ્ધ છે જ્યાં શંકાસ્પદ ખાદ્ય પદાર્થોની તપાસ કરાવી શકાય છે.

નોંધ: ભેળસેળયુક્ત ખોરાક લાંબા ગાળે કેન્સર અને કિડની જેવી ગંભીર બીમારીઓ નોતરે છે, તેથી સસ્તાના ચકરમાં ન પડીને ગુણવત્તાયુક્ત વસ્તુઓ જ પસંદ કરવી જોઈએ.

શું તમારે કોઈ ચોક્કસ વસ્તુની શુદ્ધતા ચકાસવાની રીત જાણવી છે અથવા કોઈ ખાસ વિસ્તારની માહિતી જોઈએ છે?