ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાની બંદરોની નાકેબંધી ના નિર્ણય બાદ તેલના ભાવ $100 ની સપાટી વટયા

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી તંગદિલીને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, પાકિસ્તાનના ઈસ્લામાબાદમાં યોજાયેલી શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ જતાં અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાની બંદરોની નાકેબંધી (Blockade) ના નિર્ણય બાદ તેલના ભાવ $100 ની સપાટી વટાવી ગયા છે.

તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો

• બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude): ભાવ 7% વધીને આશરે $102.80 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચ્યા છે.
• WTI ક્રૂડ: કિંમત 8% ના ઉછાળા સાથે $104.88 પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહી છે.
• અગાઉની સ્થિતિ: યુદ્ધની શરૂઆતમાં ભાવ $119 સુધી પહોંચ્યા હતા, જે સીઝફાયર દરમિયાન ઘટીને $95 સુધી આવ્યા હતા, પરંતુ હવે ફરી તે $100 ને પાર કરી ગયા છે.

ભાવ વધારાના મુખ્ય કારણો

• શાંતિ મંત્રણાની નિષ્ફળતા: ઈસ્લામાબાદમાં 21 કલાક ચાલેલી મંત્રણામાં કોઈ ઉકેલ ન આવતા બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે.
• ટ્રમ્પની કડક કાર્યવાહી: રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાની બંદરો પર જહાજોની અવરજવર રોકવા માટે US સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) ને આદેશ આપ્યો છે.
• હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz): વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો 20% હિસ્સો આ માર્ગેથી પસાર થાય છે. અહીં તણાવ વધવાથી સાઉદી અરેબિયા, કુવૈત અને UAE જેવા દેશોના સપ્લાય પર પણ જોખમ ઊભું થયું છે.

ભારત પર સંભવિત અસર

ભારત તેની જરૂરિયાતનું 80% થી વધુ તેલ આયાત કરે છે. જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ લાંબો સમય $100 થી ઉપર રહેશે તો:

• પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.
• માલસામાનના પરિવહનનો ખર્ચ વધતા સામાન્ય જનતા પર મોંઘવારીનો બોજ વધશે.
• ભારતીય રૂપિયો નબળો પડી શકે છે અને ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit) વધી શકે છે.

ઈરાને હવે ભારત, ચીન અને રશિયા જેવી મહાસત્તાઓ પાસે આશા વ્યક્ત કરી છે કે તેઓ પોતાના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરી અમેરિકાને યુદ્ધ રોકવા માટે સમજાવે.