અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝ અને IHC ગ્રુપ કંપની IRH 11.5 બિલિયન ડોલરના એલ્યુમિનિયમ પ્રોજેક્ટ માટે 50:50 સંયુક્ત સાહસ બનાવશે, વૈશ્વિક એલ્યુમિનિયમ સપ્લાય ચેઇનમાં ઓડિશાને સ્થાન આપશે.

૨૦૨૬: અદાણી ગ્રૂપની મુખ્ય કંપની અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝ લિમિટેડ (AEL) અને અબુ ધાબી સ્થિત કુદરતી સંસાધન રોકાણ પ્લેટફોર્મ અને 2PointZero દ્વારા IHC ગ્રુપ કંપની ઇન્ટરનેશનલ રિસોર્સિસ હોલ્ડિંગ (IRH) એ આજે ઓડિશા સરકાર સાથે ખનિજ સમૃદ્ધ રાજ્યમાં એક સંકલિત ગ્રીનફિલ્ડ એલ્યુમિનિયમ પ્રોજેક્ટ વિકસાવવા માટે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા. AEL અને IHC, તેની પેટાકંપની IRH દ્વારા, પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટ માટે ૫૦:૫૦ સંયુક્ત સાહસ બનાવશે. આશરે ₹૧.૦૮ લાખ કરોડ (USD ૧૧.૫ બિલિયન) મૂલ્યનું પ્રસ્તાવિત રોકાણ, ઓડિશાનું સૌથી મોટું વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI) પ્રસ્તાવ અને ધાતુશાસ્ત્ર ક્ષેત્રમાં ભારતનું સૌથી મોટું વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ હોવાની અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટમાં વાર્ષિક 4 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMTPA) એલ્યુમિના રિફાઇનરી, 2 MMTPA એલ્યુમિનિયમ સ્મેલ્ટર, 4,000-મેગાવોટ (MW) કેપ્ટિવ પાવર પ્લાન્ટ અને 1 MMTPA ડાઉનસ્ટ્રીમ મેન્યુફેક્ચરિંગ પાર્કનો સમાવેશ થાય છે, જે સક્ષમ માળખાકીય સુવિધાઓ દ્વારા સમર્થિત છે. તે બાંધકામ અને કામગીરીમાં લગભગ 53,500 નોકરીઓ ઉત્પન્ન કરે તેવી અપેક્ષા છે. ઊર્જા, ટ્રાન્સમિશન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) માં સ્થાપિત ભાગીદારીના આધારે, અદાણી ગ્રુપ અને IHC એ તાજેતરના વર્ષોમાં મજબૂત વ્યૂહાત્મક સંબંધો વિકસાવ્યા છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં, IHC ગ્રુપ કંપની ePointZero એ સમગ્ર ભારતમાં નવીનીકરણીય ઉર્જા પ્રોજેક્ટ્સ વિકસાવવા માટે અદાણી ગ્રીન એનર્જી સાથે સંયુક્ત સાહસમાં પ્રવેશ કર્યો, જે દેશના ઊર્જા સંક્રમણને ટેકો આપે છે. IRH સાથેનું આ નવું સંયુક્ત સાહસ IHC દ્વારા ભારત માટે અગાઉ જાહેર કરાયેલ બહુ-અબજ ડોલરની રોકાણ વ્યૂહરચનામાં બીજો એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે, જે ઔદ્યોગિક વિકાસ અને આર્થિક વિકાસને ટેકો આપતા વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં રોકાણ કરવા માટે ગ્રુપની લાંબા ગાળાની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત બનાવે છે.

આ સમજૂતી કરાર (MoU) પર ઓડિશાના માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી મોહન ચરણ માઝી, ઉદ્યોગ તથા કૌશલ્ય વિકાસ અને તકનીકી શિક્ષણ મંત્રી શ્રી સંપદ ચંદ્ર સ્વૈન અને ઓડિશા સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિમાં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ સમારોહમાં IHCના CEO, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને બોર્ડ સભ્ય શ્રી સૈયદ બસાર શુએબ; IRHના CEO શ્રી અલી રાશિદ અલ-રાશિદી; અને ePointZeroના CEO શ્રી મોહમ્મદ હેશામ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. અદાણી ગ્રુપનું પ્રતિનિધિત્વ અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઈકોનોમિક ઝોન (APSEZ)ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને અદાણી સિમેન્ટના ડિરેક્ટર શ્રી કરણ અદાણી તથા અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ (AGEL)ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર શ્રી સાગર અદાણીએ કર્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ, ઉદ્યોગ સંગઠનો, વર્લ્ડ સ્કિલ સેન્ટરના વિદ્યાર્થીઓ અને સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ એકત્રિત થયા હતા. તેમની સહભાગિતા તે વ્યાપક ઇકોસિસ્ટમને પ્રતિબિંબિત કરે છે જે આ પ્રોજેક્ટની ‘ડાઉનસ્ટ્રીમ’ (ઉત્પાદન પ્રક્રિયાના પછીના તબક્કાની) ક્ષમતાઓથી લાભ મેળવશે અને તેના સફળ અમલીકરણમાં સહયોગ આપશે. આ પ્રસંગે સંબોધન કરતા માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી મોહન ચરણ માઝીએ કહ્યું: “આજે ઓડિશા વૈશ્વિક એલ્યુમિનિયમ સપ્લાય ચેઇનમાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે. ધાતુ અને ખનિજ-આધારિત ઉદ્યોગો માટે ભારતનું અગ્રણી હબ હોવા ઉપરાંત, આ રાજ્ય હવે એલ્યુમિનિયમ અને મૂલ્ય-વર્ધિત ઉત્પાદન માટે વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનવા તરફ અગ્રેસર છે. આ રોકાણ ઓડિશાને સંપૂર્ણ એલ્યુમિનિયમ વેલ્યુ ચેઇન વિકસાવવા માટે સક્ષમ બનાવશે – જેમાં ખાણકામ અને રિફાઇનિંગથી લઈને સ્મેલ્ટિંગ અને ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે – જેનાથી રાજ્યમાં વધુ મૂલ્યનું સર્જન થશે. ‘સમૃદ્ધ ઓડિશા ૨૦૩૬’ અને ‘વિકસિત ભારત ૨૦૪૭’માં અમારા યોગદાનની દિશામાં આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.” અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (APSEZ) ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને અદાણી સિમેન્ટના ડિરેક્ટર શ્રી કરણ અદાણીએ જણાવ્યું હતું કે: “પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટ ઓડિશામાં લાંબા ગાળાના ઉત્પાદન સ્થળ તરીકે અમારા વિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે. અદાણી ગ્રુપ અને IHC ગ્રુપ વચ્ચે પ્રસ્તાવિત સંયુક્ત સાહસ અમારી મજબૂત ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવશે. ઓડિશા સરકાર સાથે મળીને, અમે એક સંકલિત એલ્યુમિનિયમ ઇકોસિસ્ટમ બનાવીશું જે રોજગારીનું સર્જન કરશે, મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનનો વિસ્તાર કરશે અને ભારતની ઔદ્યોગિક સ્પર્ધાત્મકતાને મજબૂત બનાવશે.”
IHC ના CEO સૈયદ બસર શુએબે જણાવ્યું હતું કે: “IHC ખાતે, અમે ઉદ્યોગોમાં લાંબા ગાળાના પ્લેટફોર્મ બનાવી રહ્યા છીએ જે વૈશ્વિક અર્થતંત્રના ભવિષ્યને વ્યાખ્યાયિત કરશે. IRH દ્વારા, અમે એક સંકલિત ખાણકામ અને ખનિજો વ્યવસાય બનાવી રહ્યા છીએ, ઔદ્યોગિક વિકાસને ટેકો આપવા, સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરવા અને ઊર્જા સંક્રમણને આગળ વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ ખનિજોમાં રોકાણ કરી રહ્યા છીએ. અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝ સાથેની આ ભાગીદારી તે વ્યૂહરચના અને વિશ્વ-સ્તરીય સંકલિત એલ્યુમિનિયમ પ્રોજેક્ટ વિકસાવવાની અમારી સહિયારી મહત્વાકાંક્ષાને પ્રતિબિંબિત કરે છે જે ‘સ્થાયી આર્થિક મૂલ્ય’ બનાવે છે.” માનનીય ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી સંપદ ચંદ્ર સ્વૈને કહ્યું: “આ રોકાણ ઓડિશાના ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમમાં વધતા વિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે. સરકાર તમામ હિસ્સેદારો સાથે ‘સમયસર મંજૂરીઓ’ પૂરી પાડવા અને પ્રોજેક્ટના અમલીકરણને સરળ બનાવવા માટે કામ કરશે.” આ પ્રોજેક્ટ બે તબક્કામાં વિકસાવવામાં આવશે, જેમાં પ્રથમ તબક્કામાં આશરે ₹66,000 કરોડ અને બીજા તબક્કામાં ₹44,000 કરોડનું રોકાણ થશે. બાંધકામ સમયગાળા દરમિયાન, આ પ્રોજેક્ટ લગભગ 35,000 નોકરીઓનું સર્જન કરશે તેવી અપેક્ષા છે, જ્યારે પ્રોજેક્ટના ખાણકામ, એલ્યુમિના રિફાઇનિંગ, એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદન અને ડાઉનસ્ટ્રીમ મેન્યુફેક્ચરિંગ કામગીરી થી 18,500 વધુ નોકરીઓને ટેકો મળશે તેવી અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ લોજિસ્ટિક્સ, એન્જિનિયરિંગ, જાળવણી અને આનુષંગિક ઉદ્યોગોમાં પણ નોંધપાત્ર પરોક્ષ રોજગારીનું સર્જન કરશે તેવી અપેક્ષા છે.

આ રોકાણ ઓડિશામાં મૂલ્યવર્ધિત એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદનને વધુ ગાઢ બનાવશે, જ્યારે વૈશ્વિક એલ્યુમિનિયમ સપ્લાય ચેઇનમાં ભારતનું સ્થાન મજબૂત બનાવશે. ડાઉનસ્ટ્રીમ મેન્યુફેક્ચરિંગ પાર્ક રાજ્યભરમાં પરિવહન, બાંધકામ, વીજળી, પેકેજિંગ, નવીનીકરણીય ઉર્જા અને અદ્યતન એન્જિનિયરિંગ માટે ઘટકોનું ઉત્પાદન કરતા ઉત્પાદકોને આકર્ષિત કરશે તેવી અપેક્ષા છે, જે રાજ્યભરમાં સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) ના વિકાસને ટેકો આપશે. એકવાર કાર્યરત થયા પછી, આ પ્રોજેક્ટ ભારતના એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદન આધારને મજબૂત બનાવશે તેવી અપેક્ષા છે, જ્યારે મોટા પાયે ઔદ્યોગિક રોકાણ માટે એશિયાના અગ્રણી સ્થળોમાંના એક તરીકે ઓડિશાની સ્થિતિને મજબૂત બનાવશે. MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી, સંયુક્ત સાહસ ભાગીદારો, AEL અને IRH, ઓડિશા સરકાર સાથે મળીને પ્રોજેક્ટના આગળના તબક્કાને આગળ વધારશે, જેમાં જમીન સંપાદન, વૈધાનિક મંજૂરીઓ અને માળખાગત આયોજનનો સમાવેશ થાય છે. IHC વિશ્વની સૌથી મોટી રોકાણ કંપનીઓમાંની એક છે, જેનું બજાર મૂડીકરણ USD 233 બિલિયન છે અને ટેકનોલોજી, માળખાગત સુવિધાઓ, નાણાકીય સેવાઓ અને ગ્રાહક ક્ષેત્રને આવરી લેતી 1,300 થી વધુ પેટાકંપનીઓનો પોર્ટફોલિયો છે. 2PointZero દ્વારા IHC ગ્રુપ કંપની IRH, એક વૈશ્વિક ખાણ-થી-બજાર પ્લેટફોર્મ છે જે ઊર્જા સંક્રમણ અને તકનીકી પ્રગતિ માટે મહત્વપૂર્ણ ખનિજોની મૂલ્ય શૃંખલામાં વ્યૂહાત્મક રીતે રોકાણ કરે છે. ભારતના કેટલાક સૌથી મોટા બોક્સાઇટ અનામતનું ઘર, ઓડિશા પહેલેથી જ એલ્યુમિના અને એલ્યુમિનિયમનું મુખ્ય ઉત્પાદક છે. આ રોકાણ ખાણકામથી ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉત્પાદન સુધી એલ્યુમિનિયમ મૂલ્ય શૃંખલાને એકીકૃત કરીને વૈશ્વિક એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે રાજ્યની સ્થિતિને મજબૂત બનાવશે.