કેન્દ્રસરકારના શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયના તા.25 સપ્ટેમ્બર ના જાહેરનામાંથી કચ્છમાં 1 ઓક્ટોબરથી ESIC કવરેજઅમલી

પેટા 1 : FOKIA અને ESICના સંયુક્ત પ્રયાસથી અંજારમાં યોજાયેલા માર્ગદર્શન સેમિનારમાં 100થી વધુ ઉદ્યોગોના 150
પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો
પેટા 2 : નોકરીદાતાઓને કર્મચારીઓની આરોગ્યસેવાઓ અને સામાજિક સુરક્ષાના લાભો અંગે અપાઈ માહિતી
અંજાર : કચ્છ જિલ્લાના ઔદ્યોગિક એકમો અને કર્મચારીઓમાં કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC)ની જોગવાઈઓ, વીમા કવરેજ,
કાયદાકીય અનુપાલન તથા કર્મચારીઓને મળવાપાત્ર આરોગ્ય અને સામાજિક સુરક્ષાના લાભો અંગે જાગૃતિ લાવવાના હેતુથી ફેડરેશન
ઑફ કચ્છ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ એસોસિએશન્સ (FOKIA) દ્વારા કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC)ના સહયોગથી અંજાર ખાતે
અર્ધદિવસીય માર્ગદર્શન સેમિનારનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સેમિનારમાં કચ્છના 100થી વધુ ઔદ્યોગિક એકમોના આશરે
150 પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.

સેમિનારનો મુખ્ય હેતુ કચ્છ જિલ્લામાં ESICની લાગુ પડતી જોગવાઈઓ, કર્મચારીઓના વીમા કવરેજ માટેની પાત્રતા,
નોકરીદાતાઓની કાયદાકીય જવાબદારીઓ અને અમલીકરણ દરમિયાન ઉદ્યોગોને પડતી વ્યવહારુ મુશ્કેલીઓ અંગે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન
પૂરું પાડવાનો હતો. સાથે જ, પાત્ર કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારજનોને ESI યોજના હેઠળ મળવાપાત્ર આરોગ્યસેવાઓ તથા
સામાજિક સુરક્ષાના લાભો સમયસર મળી રહે તે માટે ઉદ્યોગો અને ESICના અધિકારીઓ વચ્ચે સંકલન વધારવા પર ભાર મૂકવામાં
આવ્યો હતો.
સેમિનારમાં મુખ્ય વક્તા તરીકે ઉપસ્થિત ESIC, ગુજરાતના પ્રાદેશિક નિયામક શ્રી હેમંતકુમાર પાંડેએ ઔદ્યોગિક એકમો માટે ESIC
કવરેજની લાગુ પડતી જોગવાઈઓ, કર્મચારીઓની પાત્રતા અને નોકરીદાતાઓએ પૂર્ણ કરવાની કાયદાકીય જવાબદારીઓ અંગે
વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ESIC વિશ્વભરમાં આરોગ્ય સુખાકારીની મોટામાં મોટી યોજના છે, ગુજરાતમાં
હાલમાં 84 લાખ કર્મચારીઓ તેમાં જોડાયેલા છે.
કચ્છમાં આવનારા સમયમાં લગભગ એક લાખ કર્મચારીઓને ESIC માં જોડાવાની નેમ છે, તેમણે કવરેજના માપદંડોને યોગ્ય રીતે
સમજવા, લાગુ પડતી જોગવાઈઓ અનુસાર કર્મચારીઓની નોંધણી કરવા અને જરૂરી કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ સમયસર પૂર્ણ કરવાના
મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. ઉદ્યોગો દ્વારા કર્મચારીઓના વીમા કવરેજ અને અનુપાલન સંબંધિત નિયમો અંગે યોગ્ય સમજ કેળવાય
તો પાત્ર કર્મચારીઓને યોજનાના લાભો પહોંચાડવામાં મદદ મળી શકે છે તે બાબત સેમિનારના માર્ગદર્શનનો મુખ્ય હિસ્સો રહી
હતી.
સેમિનાર દરમિયાન યોજાયેલા પ્રશ્નોત્તરી સત્રમાં પારલે પ્રોડક્ટ્સ પ્રા. લિ.ના HR હેડ શ્રી વિપુલ ભટ્ટે કચ્છ જિલ્લામાં કર્મચારીઓ
ESICના લાભો મેળવવા માટે ક્યારથી પાત્ર બનશે તે અંગે સ્પષ્ટતા માગી હતી. તેના જવાબમાં ESICના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરીહતી કે કચ્છ જિલ્લામાં ESIC કવરેજ 1 ઑક્ટોબર, 2026થી અમલી બન્યું છે. નિર્ધારિત પાત્રતાના માપદંડોને આધીન, ESIC હેઠળ
નોંધણી થયા બાદ પાત્ર કર્મચારીઓ લાગુ પડતા લાભો મેળવી શકે છે.
અલ્ટ્રાટેક સિમેન્ટના HR પ્રતિનિધિ એ તેમના વિસ્તારમાં ESIC માટેની કોઈ હોસ્પિટલ ન હોવાને કારણે પડનારી મુશ્કેલી અંગે
રજૂઆત કરી હતી. તેના જવાબમાં શ્રી પાંડે જણાવ્યું હતું કે પ્રાથમિક આરોગ્ય સેવાઓ રાજ્ય સરકારના સામુદાયિક આરોગ્ય કેન્દ્રો
(CHCs) અને પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (PHCs) દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવશે. જ્યારે દ્વિતીય અને તૃતીય સ્તરની ESIC–PMJAY
તથા ESIC દ્વારા ટાઈ-અપ વ્યવસ્થા હેઠળ સૂચિબદ્ધ (Empanelled) કરવામાં આવેલી હોસ્પિટલો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવશે.
આ સ્પષ્ટતા ઉદ્યોગો માટે મહત્વપૂર્ણ રહી હતી, કારણ કે તેના દ્વારા કચ્છ જિલ્લામાં ESIC કવરેજના અમલીકરણની તારીખ અને
કર્મચારીઓની નોંધણીના મહત્વ અંગે માહિતી મળી હતી. સાથે જ, ઉદ્યોગોએ પાત્ર કર્મચારીઓની નોંધણી અને સંબંધિત કાયદાકીય
પ્રક્રિયાઓ અંગે સમયસર પગલાં લેવા જરૂરી હોવાનું પણ ચર્ચામાં સામે આવ્યું હતું.

પ્રશ્નોત્તરી દરમિયાન ESICના અધિકારીઓએ કોન્ટ્રાક્ટ પર કાર્યરત કર્મચારીઓના કવરેજ અંગે પણ માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.
અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે લાગુ પડતી વૈધાનિક જોગવાઈઓ અને પાત્રતાના માપદંડોને આધીન પાત્ર કોન્ટ્રાક્ટ કર્મચારીઓનો
પણ ESI યોજનામાં સમાવેશ થાય છે.
બીજી તરફ, Apprentices Act, 1961 હેઠળ રોકાયેલા એપ્રેન્ટિસને ESI અધિનિયમ હેઠળના કવરેજમાંથી બાકાત રાખવામાં
આવ્યા છે, તેવી સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી. આ મુદ્દે આપવામાં આવેલી માહિતીથી ઉદ્યોગોના માનવ સંસાધન વિભાગો અને
કર્મચારીઓની નોંધણી સંભાળતા અધિકારીઓને વિવિધ શ્રેણીના કર્મચારીઓ અંગેની જોગવાઈઓ સમજવામાં મદદ મળી હતી.
સેમિનારના ટેક્નિકલ સેશનમાં ESIC, ગુજરાતના સ્ટેટ મેડિકલ ઓફિસર શ્રી વિજય ધાણકે ESI યોજના હેઠળ મળતી તબીબી
સુવિધાઓ, આરોગ્યસેવાઓ અને વીમાધારક કર્મચારીઓ તથા તેમના પાત્ર પરિવારજનોને ઉપલબ્ધ સેવાઓ અંગે માહિતી આપી
હતી. તેમણે ESIC કવરેજના તબીબી પાસાં અને યોજના હેઠળ ઉપલબ્ધ આરોગ્યસેવાઓ અંગે માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું. કચ્છ
જિલ્લામાં વીમાધારક વ્યક્તિઓ અને તેમના પાત્ર પરિવારજનોને મળવાપાત્ર તબીબી સેવાઓ અંગેની સમજ વધારવી આ સત્રનો
મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રહ્યો હતો.
ડો. શ્રી ધાણકે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, કોઈ કર્મચારી કચ્છમાં હોય તો તેમને કચ્છમાં અને તેમના પરિવારજનો દેશના કોઈ પણ
ખૂણામાં હોય તો તેમને ત્યાં સારવાર મળી શકશે.
આરોગ્યસંભાળ અને સામાજિક સુરક્ષાના લાભો અંગે કર્મચારીઓમાં જાગૃતિ વધે તેમજ ઉદ્યોગો પોતાના કર્મચારીઓને યોગ્ય માહિતી
આપી શકે તે માટે આવા માર્ગદર્શન સત્રો ઉપયોગી બની શકે છે.
કચ્છના 100થી વધુ ઔદ્યોગિક એકમોના આશરે 150 પ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી સાથે યોજાયેલા આ સેમિનારમાં ઉદ્યોગજગત અને
ESICના અધિકારીઓ વચ્ચે સીધા સંવાદ માટેનું મંચ ઊભું થયું હતું.
કાર્યક્રમ દરમિયાન ESICના કવરેજ, કર્મચારીઓની પાત્રતા, કાયદાકીય અનુપાલન, નોંધણી પ્રક્રિયા અને ઉદ્યોગોને કામગીરી દરમિયાન
પડતા વ્યવહારુ પ્રશ્નો અંગે ચર્ચા થઈ હતી. આ ઉપરાંત, કર્મચારીઓની સામાજિક સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઉદ્યોગોએ પોતાની
જવાબદારીઓ અંગે સજાગ રહેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો હતો.
સેમિનારમાં ESICના પ્રાદેશિક નિયામક શ્રી હેમંતકુમાર પાંડે, સ્ટેટ મેડિકલ ઓફિસર શ્રી વિજય ધાણક, FOKIAના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર
શ્રી નિમિષ ફડકે અને અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસના AGM શ્રી જૈનિલ પુરોહિત સહિતનાઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
સેમિનારની ચર્ચાઓમાં ESIC સંબંધિત જોગવાઈઓની સમજ, કર્મચારીઓના કવરેજના માપદંડો અને નોકરીદાતાઓની કાયદાકીયજવાબદારીઓ અંગે જાગૃતિ વધારવા પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું હતું.
ઉદ્યોગોએ લાગુ પડતી જોગવાઈઓ અનુસાર કર્મચારીઓના ચોક્કસ રેકોર્ડ જાળવવા, નોંધણી તથા અનુપાલનની પ્રક્રિયાઓ સમયસર
પૂર્ણ કરવા અને જરૂરી બાબતોમાં ESICના અધિકારીઓ સાથે અસરકારક સંકલન જાળવવા અંગે માર્ગદર્શન મેળવ્યું હતું.
આ ઉપરાંત, વીમાધારક કર્મચારીઓ અને તેમના પાત્ર પરિવારજનોને ઉપલબ્ધ તબીબી સુવિધાઓ તથા સામાજિક સુરક્ષાના લાભો
અંગે માહિતી પહોંચે તે માટે ઉદ્યોગો અને સરકારી તંત્ર વચ્ચે સંવાદ મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પણ રેખાંકિત થઈ હતી.
સેમિનારના સમાપન પ્રસંગે ESICના અધિકારીઓ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર વચ્ચે સતત સંવાદ તથા સહકારનું મહત્વ ઉજાગર થયું હતું.
કર્મચારીઓને મળવાપાત્ર સામાજિક સુરક્ષા અને આરોગ્યસેવાઓ અંગે જાગૃતિ વધારવા ઉપરાંત, ઉદ્યોગો કાયદાકીય જોગવાઈઓનું
યોગ્ય રીતે પાલન કરી શકે તે માટે વ્યવહારુ માર્ગદર્શન પૂરું પાડવું પણ આ પહેલનો મહત્વપૂર્ણ હેતુ રહ્યો હતો.
FOKIA દ્વારા સરકારી સંસ્થાઓ અને ઉદ્યોગજગત વચ્ચે રચનાત્મક સંવાદ માટે આવા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
કચ્છના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં ESIC અંગેની માહિતીનો અભાવ દૂર કરવા, અનુપાલન પ્રક્રિયાને વધુ સરળતાથી સમજવામાં મદદરૂપ થવા
અને પાત્ર કર્મચારીઓ સુધી સામાજિક સુરક્ષાના લાભો પહોંચાડવાની દિશામાં આ સેમિનાર મહત્વપૂર્ણ રહ્યો હતો.
મોટાભાગના ઉદ્યોગો એ આ યોજનાનુ અમલીકરણ જ્યારે 1 Oct 2026 થી થઈ રહ્યું છે ત્યારે કચ્છમા ESIC હોસ્પિટલ ન હોવાને
કારણે યોજનાના અમલીકરણમાં તકલીફ પડશે તેવી રજૂઆત કરી હતી. આના જવાબમાં શ્રી પાંડે અને શ્રી ડો.વિજય એ જણાવ્યું
હતું કે કચ્છમાં ઘણી બધી હોસ્પિટલો સાથે સારવાર માટે વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ રહી છે અને આવનારા ટૂંક સમયમાં સમગ્ર કચ્છમાં આ
વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ જશે.
આ સેમિનારનું આયોજન અને સંકલન FOKIAની ટીમના સિનિયર એક્ઝિક્યુટિવ શિવાની ભગત, કુશ પંડ્યા અને વંદના વૈષ્ણવ,
જુનિયર એક્ઝિક્યુટિવ ઓમ સોની, ભરત બારોટ અને કિશોર બડગા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
FOKIA અને ESICના સહયોગથી યોજાયેલા આ કાર્યક્રમ દ્વારા કચ્છના ઉદ્યોગોને ESIC કવરેજ અને કાયદાકીય અનુપાલન અંગે
માર્ગદર્શન પૂરું પાડવાની સાથે કર્મચારીઓના કલ્યાણ, આરોગ્યસંભાળ અને સામાજિક સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવાનો સંદેશ
આપવામાં આવ્યો હતો.
બોક્સ પોઇન્ટ:
 જે એષ્ટાબ્લિશમેન્ટમાં 10 કે તેથી વધુ કર્મચારીઓ કામ કરે છે તેમને આ યોજના લાગુ પડશે
 રૂ.21000 ની વેજ લિમિટ કવરેજ માટે
 કર્મચારીઓનો ફાળો : 0.75% ઓફ વેજીસ
 નોકરી દાતા નો ફાળો : 3.25% ઓફ વેજીસ
 જે કર્મચારીનું રોજનું મહેનતાણું સરેરાશ રૂ.176 સુધી છે તેને ફાળો આપવાથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
 ESIC હેઠળ કવર થયેલા કર્મચારીઓને પૂરી આરોગ્ય સારવાર આપવામાં આવશે, આ માટે ખર્ચની કોઈ મર્યાદા નથી.
 માંદગીના કારણે કામ પર ન જઈ શકનારા કર્મચારીને એવરેજ પગારના 70%, 91 દિવસ સુધી આપવામાં આવશે.
 ટેમ્પરરી ડીસએબલમેન્ટ બેનિફિટ – ૯૦% એવરેજ ડેઇલી વેજીસ
 મેટરનીટી બેનિફિટ્સ : 100% એવરેજ ડેઇલી વેજીસ